Juridische Basis

Deze claim rust op meerdere juridische pijlers: onrechtmatige daad, staatsaansprakelijkheid, grondrechten, en de Wet Afwikkeling Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA).

Wet Afwikkeling Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA)

De WAMCA is een relatief nieuwe Nederlandse wet (2020) die het mogelijk maakt om collectief schadevergoeding te eisen voor een grote groep gedupeerden. Dit voorkomt dat 80.640 mensen allemaal een individuele zaak moeten aanspannen.

Voordelen van WAMCA

• Één procedure voor alle slachtoffers
• Gedeelde kosten — inschrijving is slechts €15-€25
• Gelijke behandeling — alle slachtoffers krijgen dezelfde juridische basis
• Collectieve druk — de Staat moet onderhandelen met een organisatie die 80.000+ mensen vertegenwoordigt

Onrechtmatige Daad & Staatsaansprakelijkheid

Artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) vormt de basis voor de schadevergoeding. De Staat heeft door jarenlang een foutief en discriminerend algoritme te gebruiken onrechtmatig gehandeld jegens tienduizenden burgers.

Elementen van aansprakelijkheid

• Een onrechtmatige daad — Het gebruik van een foutief algoritme zonder adequate controle
• Toerekenbaarheid — Reclassering Nederland is een staatsorgaan; de Staat is aansprakelijk
• Schade — Langer vastzitten, zwaardere maatregelen, immateriële schade, gederfde inkomsten
• Causaliteit — Er is een causaal verband tussen het falen van de Staat en de schade

Grondrechten & Internationale Verdragen

Artikel 1 Grondwet juncto Artikel 14 EVRM (Discriminatieverbod)

Het OxRec-algoritme maakte gebruik van variabelen als 'buurtscore' (postcode) en 'hoogte van het inkomen'. Het College voor de Rechten van de Mens heeft geoordeeld dat dergelijke variabelen verboden proxy's zijn voor ras en sociaaleconomische status en onvermijdelijk leiden tot indirecte discriminatie.

Artikel 5 lid 1 sub d AVG (Juistheidsbeginsel)

Persoonsgegevens moeten juist zijn. Het algoritme gebruikte verwisselde formules, foute wiskundige parameters en verouderde data — waardoor onjuiste persoonsgegevens werden verwerkt voor vrijheidsontnemende besluiten.

Artikel 3:2 Algemene wet bestuursrecht (Zorgvuldigheidsbeginsel)

Het bestuursorgaan moet de nodige kennis vergaren. OxRec werd getraind op verouderde data van Zweedse gevangenen (2001-2009) — niet-representatief voor de Nederlandse situatie.

Wettelijke schadevergoeding

Bij onrechtmatige vrijheidsontneming geldt een wettelijke vergoeding van €104 per dag. Dit is vastgelegd in de Wet schadefonds geweldsmisdrijven, maar wordt ook toegepast bij onrechtmatige vrijheidsontneming door de Staat.

Juridische tijdlijn

EHRM / Straatsburg

Naast de nationale procedure wordt tevens een individuele aanvraag bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg overwogen. Dit versterkt de druk op de Nederlandse Staat en biedt een internationaal rechtelijk perspectief op de schending van artikel 14 EVRM (discriminatieverbod) en artikel 5 (recht op vrijheid en veiligheid).

Doe mee met de collectieve actie

Sluit je aan bij de WAMCA-collectieve actie. Inschrijving vanaf €15.

Lees meer over de voorrangsregeling →

Deel dit verhaal